Voor inzicht en inspiratie
Archive for September, 2010
Woningmarkt: tijd voor revolutie!
962 days
by Joop Hazenberg
in Begin
Den Haag lag er, zoals altijd, vertrouwd en rustig bij. Op het moment dat ik langs het Binnenhof liep, legden de kabinetsbroeders de laatste hand aan hun rechtse vingeraflikkende regeerakkoord. Ik was op weg naar een debat over de woningmarkt georganiseerd door het Nirov, het kennisinstituut voor ruimtelijke ordening en volkshuisvesting. De stelling was: hoe de compleet vastgelopen woningmarkt te doorbreken?
Het antwoord, of eigenlijk het negatieve antwoord, zat in de zaal. Alleen maar grijze koppen, mannen met brillen en soms zelfs snorren. Daar droop de zelfgenoegzaamheid geregeld van af. Nee, mijn woningcorporatie deed het uit-ste-kend! Nederland is een voorbeeld voor het woonbeleid! Er zijn geen zwervers in ons land! De woonmarkt heeft hooguit kleine ingrepen nodig, zoals een Stichting voor het Wonen!
Voordat de heren (en een enkele dame) van de woningcorporaties, gemeenten, Woonbond en Vereniging Eigen Huis hun corporatistische praatjes en bezweringen over de zaal konden uitstorten, kreeg ik het podium, om een revolutie van de woningmarkt te bepleiten, inclusief het grootschalig afbouwen en zelfs ontmantelen van woningcorporaties en de rol van de overheid. En natuurlijk de invoering van de regelvrije zone.
Hieronder de eerste ailnea’s van mijn betoog, dat tot ontzettend flauwe reacties maar ook tot een berg kaartjes na afloop leidde. En natuurlijk is de tekst van de hele column te lezen, en wel HIER.
Tijd voor revolutie
Allereerst wil ik benadrukken dat ik geen kenner van de woningmarkt. Ik vind het eerlijk gezegd een vreselijk onderwerp, waarin belangenclubs steevast het hoogste woord voeren en het algemeen belang buiten schot blijft. Daardoor zitten we inmiddels in een volstrekt absurde toestand: 2,4 miljoen van de 7 miljoen woningen zijn sociale huur, dus een derde van de Nederlanders leeft kennelijk op het randje van de armoedegrens. Ten tweede is de nationale hypotheekschuld de hoogste ter wereld, in 2009 stond de teller op 609 miljard euro, dat is meer dan we jaarlijks gezamenlijk verdienen. Intussen staat één op de zes kantoren leeg.
Met het kabinet dat binnen twee weken op het bordes staat, zal aan deze situatie bitter weinig veranderen. In het algemeen lopen de kosten van de verzorgingsstaat in Nederland de komende tien/twintig jaar compleet uit de hand, de woningmarkt is daar slechts een onderdeel van. Volgens recente schattingen van economen is zo’n vier procent groei van het BBP per jaar nodig om de verzorgingsstaat te kunnen blijven betalen.
Als er één les is die we uit de kredietcrisis moeten trekken, is dat de reële en de financiële economie in balans moeten blijven. Nu hebben we de afgelopen decennia vooral een ingewikkeld kaartenhuis gebouwd, op basis van mooie principes en het idee dat schulden vanzelf kunnen worden opgelost door continue waardestijging en continue economische groei. Deze hypotheek op de toekomst heeft ons nu de das omgedaan, maar we lijken het ons niet te realiseren en gaan rustig op de oude voet verder. Totdat de das verandert in een strop en we hulpeloos aan de balk van ons te dure huis hangen, gestikt in schulden en welvaart-op-krediet.
Lees HIER verder
Doculog: premiere op 20 september
982 days
by Joop Hazenberg
in Begin
Ik ga nooit meer uit het raam van de trein kijken, want dan gebeuren de raarste dingen. Zoals toen ik in januari 2010 ergens tussen Amsterdam en Rotterdam dacht, al wegdromend: ik ga een documentaire maken. Negen maanden later en x duizend euro armer is Weg van de barricaden af. En gaat de film (58 minuten) op 20 september in premiere, bij Seats 2 Meet in Utrecht, voor een groep van ongeveer 150 man.
En hier is alvast de trailer. Enjoy. Ik heb dat ook gedaan.
Trouw-serie: jongeren, babyboomers en instituten
991 days
by Joop Hazenberg
in Begin
De afgelopen weken stond een serie artikelen in Trouw over het aanstaande vertrek van de babyboomers. Hoe ziet de machtsoverdracht eruit? Staan jongeren te popelen om een mars door de instituten van politiek en verzorgingsstaat te maken om het land te verbeteren? Over deze vragen ben ik geïnterviewd door Trouw. Ik mag de artikelen niet reproduceren op straffe van vervolging, daarom hier de link naar het hele dossier Estafette van de generaties. Mijn eigen quotes staan hieronder.
Over het ontwikkelen van visie door jongeren:
Er zit een risico in die kortstondige betrokkenheid, zegt de 32-jarige Joop Hazenberg, oprichter van denktank Prospect en regisseur van de binnenkort uit te brengen documentaire ’Weg van de barricaden’ over de netwerkgeneratie: „Hoe ontwikkel je een visie voor de lange termijn? De grote zwakte van deze generatie is dat zij niet iets duurzaams meer kan opbouwen door die incidentele betrokkenheid.”
Hazenberg probeert via zijn denktank de kennis van individuen te gebruiken voor het algemeen belang. Deelnemers brainstormen, al dan niet via internet, over onderwerpen waar ze iets vanaf weten. Het is vrijblijvend en gemakkelijk om aan te haken. 1400 twintigers en dertigers denken via Prospect mee over onderwerpen als globalisering, duurzaamheid, de woningmarkt of innovatiebeleid. Die ideeën kan Hazenberg dan exploiteren.
„Iedereen die verbinding zoekt met jongeren, kan bij Prospect terecht. Wij zetten de nieuwe koersen binnen ons netwerk uit, waaruit publieke organisaties als politieke partijen, zorgcentra, gemeenten of ministeries weer kunnen putten. Die hoeven dat dus niet meer zelf te doen. Zo gaan we toe naar een ideeënsamenleving waarin iedereen meedoet, zonder dat je bij een partij of vakbond hoeft te zitten.”
De pragmatische generatie gelooft in maatschappelijke betrokkenheid via losse netwerken. Hazenberg gaat zelf de barricade op: „Onder onze invloed zal het poldermodel afgeschaft worden. Dat zullen de babyboomers moeten opgeven. Het is te star, gaat uit van collectiviteiten en functioneert voor geen meter meer. Jongeren willen geen onderdeel uitmaken van de polder. Vakbonden worden bevolkt door insiders en niet van onderaf aangevuld. Zo krijg je uitsluiting van groepen. Je zult zien dat jongeren van onderaf iets nieuws willen opbouwen om hun eigen cultuur te kunnen bepalen. Willen babyboomers hun organisaties nieuw leven inblazen, dan moeten ze hun manier van werken aanpassen. Laat jongeren meedenken, betrek ze in het proces, geef hen zeggenschap. Het spelletje van hiërarchie en uitoefening van gezag, daar zijn dertigers en jonger allergisch voor.”
Over burgerschap van jongeren (en de revolutie):
Er bestaan nu twee parallelle werelden, ziet Joop Hazenberg (32), auteur van ’Change’, een boek over de netwerkgeneratie. De ene is die van de gevestigde orde met zijn geïnstitutionaliseerde belangenbehartiging, en de tweede is die van de jongeren met hun losse verbanden. „Die sluiten nog niet op elkaar aan. Het blijft moeilijk om ’impact’ te maken als onafhankelijke denktank, stichting of beweging. Die worden namelijk niet serieus genomen in het huidige systeem van instituties. Daar zit niet het enige probleem. Je kunt in die nieuwe verbanden niet meer rekenen op betrokkenheid voor de lange termijn. Die versnippering hoort bij de netwerkgeneratie. Die incidentele betrokkenheid is ook de grootste zwakte van deze generatie Y, omdat die structurele verandering onmogelijk maakt.”
„Toch blijven er steeds nieuwe verbanden ontstaan omdat jongeren maar niet willen toetreden tot de instituties. Zij hebben het gevoel dat zij alleen een stempel kunnen drukken als ze een organisatie zelf van onderaf opbouwen.” Maar of de generatie X en Y ook betrokkener burgers worden dan de babyboomers en hun ouders, moet nog blijken. „We zitten in een overgangsfase”, zegt Hazenberg. „Maar neem van mij aan: over vijftien jaar functioneert geen enkele vakbond, onderneming, politieke partij of krant als nu. Met de pensionering van de babyboomers laat een doorbraak niet lang meer op zich wachten.”
